بال های سحابی پروانه ای یکی از زیباترین پدیده های کهکشانی

اعتبار تصویر: آرشیو هابل، ناسا، ESA – ویرایش توسط جودی اشمیت

توضیحات: آیا وقتی ستاره‌ها به پایان عمرشان نزدیک می‌شوند، زیبایی‌شان را بیشتر درک می‌کنیم؟ ستاره‌ها در لحظات آخر، خیره‌کننده‌ترین نمایششان را ارائه می‌دهند.

ستاره‌هایی با جرم کم، مثل خورشید ما یا ستاره‌ای که اینجا می‌بینید (M2-9)، وقتی عمرشان تمام می‌شود، لایه‌های بیرونی خود را به فضا پرتاب می‌کنند و به یک "کوتوله سفید" تبدیل می‌شوند. گازهای بیرون‌ریخته‌شده منظره‌ای تماشایی ایجاد می‌کنند که به آن "سحابی سیاره‌ای" می‌گویند و بعد از هزاران سال به‌تدریج محو می‌شود.

M2-9، که شبیه یک پروانه به نظر می‌رسد و ۲۱۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد، در این تصویر با رنگ‌های خاصی دیده می‌شود. بال‌های آن داستانی عجیب و نیمه‌تمام را روایت می‌کنند. در مرکز این سحابی، دو ستاره وجود دارند که دور یک دیسک گازی می‌چرخند، دیسکی که ۱۰ برابر مدار پلوتو بزرگ‌تر است.

وقتی پوسته ستاره‌ای که در حال مرگ است از این دیسک خارج می‌شود، شکل خاص دوطرفه‌ای به وجود می‌آورد. هنوز خیلی چیزها درباره این فرآیندها و چگونگی شکل‌گیری سحابی‌های سیاره‌ای برای دانشمندان ناشناخته است.

این سحابی در فاصله ۲۱۰۰ سال نوری از ما قرار دارد و ظاهری شبیه به پروانه‌ای با بال‌های گسترده دارد.

این پدیده زمانی رخ می‌دهد که یک ستاره با جرم کم، در پایان عمر خود لایه‌های بیرونی‌اش را به فضا پرتاب می‌کند. در این حالت، ستاره مرکزی به یک کوتوله سفید تبدیل می‌شود و گازهای پرتاب‌شده، اشکالی زیبا و متقارن ایجاد می‌کنند.

در مرکز M2-9، دو ستاره در حال چرخش به دور یکدیگر هستند که درون یک دیسک گازی بزرگ قرار گرفته‌اند. این دیسک نقش مهمی در شکل‌گیری بال‌های خاص این سحابی دارد. گازهای بیرون‌ریخته از ستاره در حال مرگ، از این دیسک عبور می‌کنند و ظاهر دوطرفه یا دوقطبی‌ای به وجود می‌آورند که شبیه بال‌های پروانه است.

هنوز بسیاری از جنبه‌های فرآیندهای فیزیکی که باعث ایجاد این نوع سحابی می‌شوند، برای دانشمندان یک راز است، اما تماشای این زیبایی طبیعی، ما را به یاد هنر بی‌پایان کیهان می‌اندازد.